12 Mayıs 2018

Zengin Çocuk Kitabı, Yoksul Çocuk Kitabı

 

Sarıyer Belediyesi Yaşar Kemal Kültür Merkezi’nde, Çanakkale’de faaliyet bulunan ve seneye onuncu yılını dolduracak olan Çocukluk Bizde Kalsın Derneği tarafından gerçekleştirilen Çalıştay’ın 10 Mayıs’taki son oturumunun konusu öğretmen ve öğretmen adaylarına yönelik  “Çocuk Edebiyatı” bağlamında yaşanan sorunlardı.

Notabene Yayınevi Editörü ve Yazar Sibel Öz’ün moderatörlüğünde, Sivil Toplum Kitaplık Gönüllüsü Hatice Kapusuz, Çocuk Kitapları Editörü Sevinç Koçak “Çocuk Edebiyatında Çocuk Odaklı Yaklaşım Sorunları” adlı konuyu tartışmaya açtı. Özellikle kitapların seçiminde çocuğun tercih yapamadığı, onun yerine kararı aile ve öğretmenlerin verdiği yaş olan okul öncesi ve 6-8 yaş grubu çocuk kitaplarının okullardaki, yayın dünyasındaki sorunları değerlendirildi.

Konuşmacılar, “İyi Çocuk Kitabı Nedir?” sorusunu sorarak, kitap önerileri için nelere dikkat edilmesi gerektiği ana başlığı altında, konuyu detaylandırdılar. Kalın karton kapaklı, kaliteli baskılı, parlak, görselliği ön planda olan ancak içeriğinin hafifleştirilmiş, basitleştirilmiş yanıyla çocuğa yönelik algı değişimine katkı sağlamayan kitapların öncesinde, üzerinde düşünülmeden, alışkanlıkla süren toplumsal bir gerçeği vurguladılar. Renklerden başlayan, oyuncak, oyunlar, tekerlemelere yönelik eleştiriler oldukça dikkat çekiciydi. Pembe ve maviyle simgelenen, küçük asker, küçük anne çocuk oyunuyla, araba ve bebek oyuncağıyla ayrıştırılan cinsiyetin, toplumsal yaşamda dünyaları kesişmeyen bireylerin günün sonunda pek çok ergen ve yetişkin sorunuyla karşılaşacaklarını dile getirdiler. Çocuğun bugününe odaklı cinsiyet, toplumsal kalıplar, din ve ideoloji özgürlüğünü güçlendirecek kitapların birey olma yolundaki çocuk için, sormayı, sorgulamayı, kendi fikrini oluşturabilecek zemin hazırlamanın günümüz için önemini anlattılar. İletişim ve hız çağında şiddet, savaş benzeri tüm olumsuz haberlerden uzak, korumacı tutumların, yaratılan steril ve özel yaşamdan çok, çocukta algı yaratmanın, iyi ve kötü kavramının oluşması anlamında çocuk kitapları seçiminin hiç de küçümsenmeyecek boyutlarını ortaya koyan konuşmacılar, yaşadığımız dünyanın ve doğanın ortak alan olduğu, çocuğun farklı bir parça olmadığı gerçekliğini açıkladılar.

Genel toplumsal kodların, kuralların, davranışların didaktik biçimde anlatıldığı, öğretici kitapların kabaca ve hoyratça çizdiği metinlerin çocuğun keşif ve hayal dünyasına katkı sağlamanın uzağında olduğunu belirttiler. Okullarda düzgün sıralanmış, sayfalarında kırışığa rastlanmayan, ailenin çocuğuna kitap alırken sadece ödeme yaptığı, televizyon dizisi seyrederken, kitabını oku, söyleminden öteye geçmeyen, yayınevlerinin hatırlı müşterisi çocukların, genel olarak maddi çıkarların ön planda olduğu, sıradan bir araç olarak görünen, vitrinleşen bu durum toplumsal gerçeğimizi gözler önüne serme anlamında değerliydi. Burada sorumluluğun paylaşılması, var olan sorunların çözümünde ise ebeveyn, öğretmen, yayınevi tarafından titiz çalışılmasının gerekliliği vurgulandı. İzleyicilerin katılımında, “zengin çocuk kitabı, yoksul çocuk kitabı” tanımıysa konuyu neredeyse tek cümleye sığdırabilecek kadar güçlüydü.

9. Çocukluk Bizde Kalsın Çalıştayı 10-11-12-13 Mayıs 2018 Program Akışı